Teknik YayınBoya / Dyeing

Reaktif Boyamada / Reactive Dyeing pH, Sıcaklık, Tuz ve Alkali Yönetimi

Pamuk ve diğer selülozik materyallerin çektirme yöntemiyle reaktif boyanmasında pH, sıcaklık, elektrolit, alkali, flotte oranı ve dozaj profilinin birlikte nasıl yönetileceğini açıklar.

Doküman Kontrolü / Document Control

Belge KoduBB-BOY-TP-001
RevizyonR00
Revizyon Tarihi25 Haziran 2026
DurumYayında
Reaktif Boyamada / Reactive Dyeing pH, Sıcaklık, Tuz ve Alkali Yönetimi
Bahri Budak15 dk okuma

1. Amaç / Purpose

Bu teknik yayın; pamuk ve diğer selülozik materyallerin Çektirme Yöntemi / Exhaust Method ile reaktif boyanmasında pH, Sıcaklık / Temperature, Tuz–Elektrolit / Salt–Electrolyte ve Alkali / Alkali değişkenlerinin birbirinden bağımsız değil, aynı reaksiyon sisteminin parçaları olarak yönetilmesini amaçlar.

Temel saha kuralı şudur:

Tuz boyayı life bağlamaz; boyanın lif yüzeyine yaklaşmasını ve banyodan çekilmesini destekler. Kovalent bağlanmayı alkali ortamda aktive edilen selüloz sağlar. Aynı alkali ve sıcaklık, boya–lif reaksiyonunu hızlandırırken boyanın su ile hidrolizini de hızlandırabilir.

Bu nedenle hedef yalnızca koyu renk elde etmek değildir. Hedef; Düzgünlük / Levelness, Tekrarlanabilirlik / Reproducibility, Fiksaj / Fixation, Yıkama Haslığı / Wash Fastness, Yaş Sürtme Haslığı / Wet Rubbing Fastness ve düşük yeniden işlem oranını birlikte sağlamaktır.

Reaktif boyama proses görseli

Görsel notu: Bu yayın için kullanılan mevcut proses görseli temsili niteliktedir. İdeal saha fotoğrafı; boya makinesi numune alma noktası, pH probu veya dozaj hattını birlikte gösterecek şekilde, yaklaşık 45° açıyla ve firma bilgisi görünmeden çekilmelidir.

2. Kapsam ve Teknik Sınır / Scope and Technical Boundary

Yayın aşağıdaki sistemlere odaklanır:

  • Pamuk, viskon ve benzeri selülozik lifler
  • Örme veya dokuma kumaş
  • Çektirme yöntemiyle reaktif boyama
  • Tek banyolu veya kontrollü çok aşamalı prosesler
  • Konvansiyonel tuz–alkali sistemi kullanan prosesler

Aşağıdaki uygulamalar aynı kontrol mantığından yararlansa da ayrı doğrulama gerektirir:

  • Katyonize pamuk / Cationized Cotton
  • Tuzsuz veya düşük tuzlu özel sistemler
  • Soğuk bekletme / Cold Pad-Batch
  • Pad–Steam ve sürekli boyama
  • Reaktif baskı
  • Protein lifleri veya poliamid üzerinde reaktif boya
  • Özel tamponlu veya nötr fiksaj sistemleri

Teknik ikaz: Bu yayındaki pH ve sıcaklık aralıkları genel proses pencereleridir; boya üreticisinin Teknik Veri Föyü / Technical Data Sheet (TDS) ve işletme doğrulaması her zaman önceliklidir. Reaktif grup tipi değiştiğinde uygun sıcaklık, alkali tipi, dozaj süresi ve fiksaj süresi de değişebilir.

3. Reaksiyon Mantığı / Reaction Logic

Reaktif boyamada üç olay eş zamanlı yürür:

  1. Banyodan çekim / Exhaustion: Anyonik boya molekülünün selüloz yüzeyine taşınması.
  2. Lif içine difüzyon / Diffusion: Boyanın lifin erişilebilir bölgelerine ilerlemesi.
  3. Kovalent bağlanma / Covalent Fixation: Reaktif grubun aktive edilmiş selüloz ile reaksiyona girmesi.

Basitleştirilmiş aktivasyon:

Cell-OH + OH- <=> Cell-O- + H2O

Basitleştirilmiş fiksaj:

Dye-X + Cell-O- -> Dye-O-Cell + X-

İstenmeyen yan reaksiyon olan hidroliz:

Dye-X + OH- / H2O -> Dye-OH

Burada:

  • Cell-OH: selüloz hidroksil grubu
  • Cell-O-: alkali ortamda aktive edilmiş selüloz
  • Dye-X: reaktif grubu aktif boya
  • Dye-OH: hidrolize olmuş ve lifle artık kovalent bağ kuramayan boya

Bu denklemler reaksiyon mekanizmasını sadeleştirmek için verilmiştir. Gerçek mekanizma; monoklortriazin, vinil sülfon, bifonksiyonel veya polifonksiyonel reaktif gruba göre değişir.

4. Dört Ana Proses Değişkeni / Four Main Process Variables

4.1 pH Yönetimi / pH Management

pH; selülozun aktivasyonunu ve boya reaktivitesini belirler.

  • Nötr veya nötre yakın aşama, boyanın kontrollü çekimi ve düzgün dağılması için kullanılır.
  • Alkali ilavesiyle selülozun nükleofilik karakteri artar ve kovalent bağlanma başlar.
  • pH gereğinden düşük kalırsa fiksaj yetersiz olabilir.
  • pH gereğinden hızlı veya yüksek yükselirse lokal fiksaj, düzgünsüzlük ve hidroliz riski artar.

Birçok konvansiyonel sistemde fiksaj banyosu yaklaşık pH 10.5–11.5 aralığında çalışabilir. Bu değer evrensel reçete değildir; boya sınıfı, alkali kombinasyonu, flotte oranı ve sıcaklıkla birlikte doğrulanmalıdır.

Ölçüm disiplini:

  • pH metre günlük veya vardiya başlangıcında uygun tamponlarla kalibre edilmelidir.
  • Numune sıcaklığı sabitlenmeden alınan pH değerleri karşılaştırılmamalıdır.
  • Otomatik sıcaklık kompanzasyonu olsa dahi işletme kayıt yöntemi sabit olmalıdır.
  • Alkali dozajı sırasında yalnız başlangıç ve bitiş değil, dozaj eğrisi boyunca pH kaydedilmelidir.

4.2 Sıcaklık Yönetimi / Temperature Management

Sıcaklık; difüzyon, reaksiyon hızı ve hidroliz hızını aynı anda etkiler.

Genel sınıflandırma:

Reaktif sistem Genel sıcaklık yaklaşımı Teknik not
Soğuk tip / Cold-reactive yaklaşık 30–40 °C Yüksek reaktivite; alkali ve bekleme süresi kritik
Ilık tip / Warm-reactive yaklaşık 50–60 °C Birçok bifonksiyonel sistem bu bölgede çalışır
Sıcak tip / Hot-reactive yaklaşık 70–80 °C Daha düşük reaktivite; daha yüksek sıcaklık gerekebilir

Bu tablo yalnızca sınıflandırma içindir. Aynı ticari seri içinde dahi önerilen sıcaklık farklı olabilir.

Kritik saha noktaları:

  • Kumaşın tamamı hedef sıcaklığa ulaşmadan fiksaj süresi başlatılmamalıdır.
  • Isıtma hızı / Heating Rate, makine yükü ve sirkülasyonla birlikte tanımlanmalıdır.
  • Eşanjör performansı ve gerçek banyo sıcaklığı, yalnız kontrol paneli set değeriyle doğrulanmamalıdır.
  • Sıcaklık dalgalanması, özellikle alkali dozajıyla çakıştığında ton farkını büyütebilir.

4.3 Tuz–Elektrolit Yönetimi / Salt–Electrolyte Management

Selüloz ve reaktif boya banyoda çoğunlukla negatif yüklüdür. Sodyum Klorür / Sodium Chloride veya Sodyum Sülfat / Sodium Sulfate, elektrostatik itmenin etkisini azaltarak boyanın life yaklaşmasını ve banyodan çekilmesini destekler.

Tuzun işlevi:

  • Çekimi artırır.
  • Çekim hızını değiştirir.
  • Düzgünlük ve migrasyon dengesini etkiler.
  • Banyodaki iyonik kuvveti ve iletkenliği yükseltir.

Tuzun işlevi olmayan konu:

  • Tuz tek başına kovalent fiksaj oluşturmaz.

Aşırı veya çok hızlı tuz ilavesi:

  • Boyanın yüzeye ani çekimine,
  • Baş–son, iç–dış veya kenar–orta farkına,
  • Düşük migrasyona,
  • Düzgünsüzlük riskine

neden olabilir.

Eksik tuz veya düşük efektif iyonik kuvvet:

  • Düşük çekim,
  • Açık ton,
  • Fazla boyanın banyoda kalması,
  • Düşük toplam renk verimi

sonucunu doğurabilir.

Tuz ve iletkenlik kontrolü

İletkenlik / Conductivity ikazı: İletkenlik, tuz konsantrasyonunu izlemek için yararlı bir proses sinyalidir; fakat farklı tuz türleri, alkali, sıcaklık, su sertliği ve diğer iyonlar aynı iletkenliği farklı şekilde etkiler. Evrensel “mS/cm = g/L tuz” dönüşümü kullanılmamalı; işletmeye özel sıcaklık kontrollü kalibrasyon eğrisi oluşturulmalıdır.

4.4 Alkali Yönetimi / Alkali Management

Yaygın alkali kaynakları:

  • Soda / Soda Ash / Sodium Carbonate
  • Kostik Soda / Caustic Soda / Sodium Hydroxide
  • Sodyum Bikarbonat / Sodium Bicarbonate
  • Hazır tamponlu alkali sistemleri / Buffered Alkali Systems

Alkali seçimi ve kombinasyonu şu değişkenlere bağlıdır:

  • Reaktif grup tipi
  • Renk derinliği
  • Boya kombinasyonu
  • Flotte oranı
  • Sıcaklık
  • Dozaj süresi
  • Makine sirkülasyonu
  • İstenen fiksaj profili

Alkali tek noktadan, yüksek konsantrasyonda ve kısa sürede verildiğinde lokal pH yükselmesi oluşabilir. Sonuç; lokal hızlı fiksaj, lekelenme, ton farkı veya tekrarlanabilirlik kaybıdır.

Güvenli proses yaklaşımı:

  • Alkali çözeltisini doğrulanmış konsantrasyonda hazırlamak,
  • Yeterli çözünme ve filtrasyon sağlamak,
  • Kademeli veya lineer dozaj kullanmak,
  • Dozaj süresini makine devri ve banyo çevrim süresiyle ilişkilendirmek,
  • Dozaj hattı geri kaçaklarını ve ölü hacmi kontrol etmek,
  • pH profilini gerçek numunelerle doğrulamak.

Laboratuvar çözelti hazırlama kontrolü

5. Flotte Oranı ve Makine Hidrodinamiği / Liquor Ratio and Machine Hydrodynamics

Aynı reçete yüzdesi, farklı Flotte Oranı / Liquor Ratio (LR) veya farklı efektif banyo hacminde aynı g/L değerini oluşturmaz.

Tanım:

LR = Banyo hacmi (L) / Kumaş kütlesi (kg)

Yaklaşık banyo hacmi:

V = M x LR

Burada:

  • V: efektif banyo hacmi, L
  • M: kumaş kütlesi, kg
  • LR: L/kg

Ancak gerçek makine hacmi; tesisat ölü hacmi, filtre, eşanjör, dozaj tankı ve kumaşın tuttuğu çözelti nedeniyle teorik değerden farklı olabilir. Reçete hesaplarında makinenin doğrulanmış efektif hacmi kullanılmalıdır.

Hidrodinamik açıdan kontrol edilmesi gerekenler:

  • Nozul basıncı ve çapı
  • Kumaş hızı ve tur süresi
  • Pompa debisi
  • Yükleme oranı
  • Halat açılması
  • Filtre temizliği
  • Köpük ve hava kilidi
  • Dozajın banyo içinde homojenleşme süresi

6. Önerilen Proses Kontrol Sırası / Recommended Process Control Sequence

Aşama 1 — Ön kontrol / Pre-check

  • Kumaş lotu, gramajı ve yükleme miktarı doğrulanır.
  • Ön terbiye düzgünlüğü, emicilik ve artık peroksit kontrol edilir.
  • Su pH’ı, sertliği ve iletkenliği kaydedilir.
  • Boya ve kimyasal lotları doğrulanır.
  • Makine temizliği, filtre ve dozaj hatları kontrol edilir.

Aşama 2 — Boya alımı ve homojenizasyon / Dye Admission and Homogenization

  • Boya uygun su kalitesinde tamamen çözülür veya disperse edilir.
  • Üretici talimatına göre filtrasyon yapılır.
  • Boya banyoya kontrollü alınır.
  • Kumaş en az bir veya daha fazla doğrulanmış banyo çevrimi boyunca homojenleştirilir.

Aşama 3 — Tuzla çekim / Salt-assisted Exhaustion

  • Tuz, reçeteye göre kademeli veya lineer dozlanır.
  • Her dozaj basamağında yeterli sirkülasyon süresi verilir.
  • İletkenlik ve numune tonu birlikte izlenir.
  • Ani çekim veya yüzey boyanması belirtisi varsa sonraki dozaj geciktirilir.

Aşama 4 — Sıcaklık stabilizasyonu / Temperature Stabilization

  • Hedef sıcaklığa kontrollü hızla çıkılır.
  • Gerçek banyo sıcaklığı stabil olmadan alkali fiksaj başlatılmaz.
  • Makine içi sıcaklık farkı şüpheliyse bağımsız ölçüm yapılır.

Aşama 5 — Alkaliyle fiksaj / Alkali Fixation

  • Alkali çözeltisi kademeli veya lineer verilir.
  • Dozaj başlangıcı, ara noktaları ve bitişinde pH kaydedilir.
  • Fiksaj süresi, son alkali dozajının tamamlanması ve banyo homojenleşmesi dikkate alınarak başlatılır.
  • Gerekirse çevrim bazlı ara numune alınır.

Aşama 6 — Durulama, nötralizasyon ve yıkama / Rinsing, Neutralization and Washing-off

  • Serbest elektrolit ve alkali kontrollü durulamayla uzaklaştırılır.
  • Uygun aşamada nötralizasyon yapılır.
  • Hidrolize ve fikse olmamış boya, yeterli sıcaklık–zaman–kimyasal kombinasyonuyla uzaklaştırılır.
  • Son banyo pH’ı ve kumaş ekstrakt pH’ı müşteri şartnamesine göre doğrulanır.

7. Gösterge Proses Penceresi / Indicative Process Window

Aşağıdaki tablo bir reçete değil, kontrol mantığıdır:

Proses aşaması İzlenecek ana değişken Genel hedef
Boya alımı pH, çözünme, filtre, sıcaklık Reaksiyon başlamadan homojen dağılım
Tuz dozajı İletkenlik, dozaj süresi, çevrim sayısı Kontrollü ve düzgün çekim
Isıtma Gerçek sıcaklık, ısıtma hızı Tüm yükte dengeli sıcaklık
Alkali dozajı pH profili, dozaj eğrisi, tur süresi Lokal pH sıçraması olmadan fiksaj
Fiksaj pH, sıcaklık, süre, ara ton Hedef renk verimi ve tekrarlanabilirlik
Yıkama-off pH, sıcaklık, süre, su berraklığı Hidrolize boyanın uzaklaştırılması
Son kontrol ΔE, K/S, yıkama ve sürtme haslığı Şartnameye uygun bitmiş performans

8. Dozaj Hesapları / Dosing Calculations

8.1 Tuz miktarı / Salt Quantity

Tuz (kg) = Hedef konsantrasyon (g/L) x Efektif banyo hacmi (L) / 1000

8.2 Ticari alkali miktarı / Commercial Alkali Quantity

Ticari alkali (kg)
= Saf aktif hedefi (g/L) x Banyo hacmi (L)
  / [1000 x Ürün aktiflik oranı]

Aktiflik oranı yüzde olarak değil ondalık yazılır. Örneğin %99 saflık için 0.99.

8.3 Hesaplama örneği / Worked Example

Veriler:

  • Kumaş: 400 kg
  • Flotte oranı: 1:6
  • Efektif banyo hacmi: 2,400 L
  • Tuz hedefi: 50 g/L
  • Saf soda hedefi: 12 g/L
  • Ticari soda saflığı: %99

Banyo hacmi:

V = 400 x 6 = 2,400 L

Tuz:

Tuz = 50 x 2,400 / 1000
Tuz = 120.0 kg

Ticari soda:

Ticari soda = 12 x 2,400 / (1000 x 0.99)
Ticari soda = 29.1 kg

Teknik ikaz: Bu örnekteki 50 g/L ve 12 g/L yalnız matematik örneğidir; boya reçetesi önerisi değildir. Gerçek hedefler boya kombinasyonu, renk derinliği, reaktif grup, LR ve TDS’ye göre belirlenmelidir.

9. Çekim, Renk Verimi ve Fiksaj Göstergeleri / Exhaustion, Colour Yield and Fixation Indicators

Banyo absorbansı ile yaklaşık çekim:

E (%) = [(A0 - At) / A0] x 100

Burada:

  • A0: başlangıç boya banyosu absorbansı
  • At: t anındaki banyo absorbansı
  • E: yaklaşık çekim yüzdesi

Bu hesap için numune seyreltme oranı, dalga boyu, küvet, sıcaklık ve bulanıklık yöntemi sabit tutulmalıdır.

Yıkama öncesi ve sonrası renk kuvveti oranı:

Renk kuvveti korunumu (%)
= (K/S_yıkama sonrası / K/S_yıkama öncesi) x 100

Bu oran mutlak kimyasal fiksaj yüzdesi değildir; aynı kumaş, boya kombinasyonu ve ölçüm koşulunda proses karşılaştırması için kullanılan operasyonel bir göstergedir.

Renk farkı:

ΔE_CMC(l:c)

aynı ölçüm geometrisi ve koşullarda ISO 105-J03 yaklaşımıyla değerlendirilmelidir. Kabul limiti müşteri şartnamesine göre tanımlanmalıdır.

10. Ölçüm ve Numune Alma Planı / Measurement and Sampling Plan

Numune noktası Ölçüm
Taze su pH, sertlik, iletkenlik, sıcaklık
Boya alımı sonrası pH, sıcaklık, görsel homojenlik
Tuz öncesi Başlangıç absorbansı veya referans numune
Her tuz basamağı sonrası İletkenlik, çevrim sayısı, ara ton
Alkali başlangıcı pH, sıcaklık, tur süresi
Alkali ara noktaları pH, iletkenlik, dozaj yüzdesi
Alkali bitişi Nihai pH, sıcaklık, homojenleşme süresi
Fiksaj ortası ve sonu Ara ton, banyo absorbansı, proses süresi
Yıkama-off sonu Banyo berraklığı, pH, iletkenlik
Bitmiş kumaş ΔE, K/S, ekstrakt pH, yıkama ve sürtme haslığı

11. Hata–Kök Neden–Düzeltici Faaliyet / Defect–Root Cause–Corrective Action

Gözlenen hata Olası kök neden Doğrulama Düzeltici faaliyet
Düzgünsüz boya Tuz veya alkali çok hızlı; düşük sirkülasyon; lokal pH; sıcaklık farkı Dozaj grafiği, tur süresi, pH trendi, makine debisi Dozajı uzat; kademeleri yeniden tanımla; sirkülasyonu ve homojenleşmeyi doğrula
Ton açık / düşük K/S Düşük çekim; yetersiz alkali; düşük fiksaj sıcaklığı/süresi; hidroliz Banyo absorbansı, pH, sıcaklık ve zaman trendi TDS’ye göre tuz–alkali–sıcaklık profilini tek değişkenli denemeyle düzelt
Ton koyu Fazla çekim; efektif hacim hatası; boya tartım/aktiflik farkı Banyo hacmi, tartım, boya lotu ve iletkenlik Makine hacmini kalibre et; tartım ve reçete aktarımını doğrula
Lotlar arası ton farkı Su kalitesi, LR, dozaj süresi, pH veya boya lotu değişken Lot karşılaştırma grafiği Kritik değişkenlere SPC limiti koy; su ve kimyasal lotlarını kaydet
Yaş sürtme düşük Yetersiz yıkama-off; hidrolize boya yeniden çökmesi; yüzey boyanması Yıkama banyosu, yüzey K/S, ıslak sürtme testi Durulama–nötralizasyon–sabunlama sırasını ve dispergatör sistemini optimize et
Yıkama haslığı düşük Fikse olmamış boya; yetersiz fiksaj veya yıkama ISO 105-C06 ve proses numunesi Fiksaj profilini doğrula; yıkama-off sıcaklık, süre ve banyo sayısını iyileştir
Boya lekesi / nokta Yetersiz çözünme; filtrasyon eksik; sert su; lokal alkali Filtre kalıntısı, çözeltide partikül, sertlik Çözme prosedürü, filtre, sekestran ve dozaj hattını düzelt
Baş–son farkı Yüksek ani çekim; uzun dozaj hattı ölü hacmi; numune zamanlaması İlk/son çevrim numunesi, dozaj hattı kontrolü Dozaj girişini ve karışma süresini yeniden tasarla
Kumaş pH’ı yüksek Yetersiz nötralizasyon veya durulama ISO 3071 ekstrakt pH Nötralizasyon miktarı ve durulama sırasını doğrula

12. Proses Kayıt Formunda Zorunlu Alanlar / Mandatory Process Record Fields

  • Sipariş, renk, kumaş ve lot kodu
  • Makine numarası ve nominal yük
  • Gerçek kumaş ağırlığı
  • Efektif banyo hacmi ve LR
  • Su pH’ı, sertliği ve iletkenliği
  • Boya adı, parti numarası ve tartım miktarı
  • Tuz tipi, parti numarası, miktarı ve dozaj süresi
  • Alkali tipi, aktifliği, miktarı ve dozaj süresi
  • Isıtma hızı ve gerçek sıcaklık trendi
  • pH trendi
  • İletkenlik trendi
  • Kumaş tur süresi
  • Ara numune saatleri ve ΔE/K/S sonuçları
  • Yıkama-off adımları
  • Son haslık ve ekstrakt pH sonuçları
  • Sapma, müdahale ve yeniden işlem kaydı

13. Güvenlik ve Kimyasal Hazırlama / Safety and Chemical Preparation

  • Alkali çözeltileri uygun kişisel koruyucu donanımla hazırlanmalıdır.
  • Konsantre kostik soda suya kontrollü ve yavaş eklenmelidir; sıçrama ve ekzotermik ısınma riski dikkate alınmalıdır.
  • Boya ve kimyasal çözeltileri doğrulanmış sıcaklıkta hazırlanmalıdır.
  • Uyuşmayan kimyasallar aynı hazırlama tankında karıştırılmamalıdır.
  • Dozaj tankı, hat ve vanalar ürün değişiminde temizlenmelidir.
  • Güvenlik Bilgi Formu / Safety Data Sheet (SDS) ve işletme prosedürü önceliklidir.

14. Kabul Kriteri Hakkında Teknik İkaz

Bu yayında evrensel bir;

  • Tuz g/L,
  • Alkali g/L,
  • pH toleransı,
  • Fiksaj süresi,
  • Isıtma hızı,
  • ΔE limiti,
  • Haslık sınıfı

verilmemiştir.

Kabul kriterleri; boya serisi, müşteri şartnamesi, renk derinliği, lif karışımı, makine tipi, LR, su kalitesi ve işletmenin proses kabiliyeti esas alınarak tanımlanmalıdır.

Özellikle önemli: Aynı pH ve sıcaklıkta çalışan iki boya kombinasyonu, reaktif grup uyumu ve çekim kinetiği farklı olduğu için aynı dozaj profilini kabul etmeyebilir.

15. Sürdürülebilirlik ve İlk Seferde Doğru Üretim / Sustainability and Right-First-Time Production

Reaktif boyamada çevresel kazanım yalnız tuz veya suyu azaltmakla sınırlı değildir. En büyük kazanımlardan biri İlk Seferde Doğru / Right First Time (RFT) üretimdir.

İzlenecek göstergeler:

  • kg tuz / kg kumaş
  • kg alkali / kg kumaş
  • L su / kg kumaş
  • kWh / kg kumaş
  • Buhar / kg kumaş
  • İlk seferde doğru oranı
  • Düzeltme ve yeniden boya oranı
  • Yıkama-off banyo sayısı
  • Çıkış KOİ, renk ve iletkenlik yükü

Düşük tuzlu veya yüksek fiksajlı yeni boya sistemleri uygulanırken konvansiyonel reçete doğrudan aktarılmamalı; laboratuvar, pilot ve üretim doğrulaması birlikte yapılmalıdır.

16. Saha Kontrol Özeti / Shop-Floor Control Summary

  1. Ön terbiye ve artık peroksiti doğrula.
  2. Efektif banyo hacmini ve LR’yi doğrula.
  3. Boyayı tamamen çöz, filtre et ve homojen al.
  4. Tuzu kontrollü dozla; iletkenlik trendini işletme kalibrasyonuyla izle.
  5. Hedef sıcaklığı tüm yükte stabilize et.
  6. Alkaliyi çevrim süresine uygun kademeli veya lineer dozla.
  7. pH’ı yalnız bitişte değil, dozaj boyunca kaydet.
  8. Fiksaj süresini gerçek homojenleşme noktasından başlat.
  9. Hidrolize boyayı doğru durulama–nötralizasyon–yıkama-off sırasıyla uzaklaştır.
  10. Renk, haslık ve kumaş ekstrakt pH’ını aynı lot kaydında kapat.

17. Kaynaklar / References

  1. CottonWorks — Dyeing Basics
  2. CottonWorks — Textile Dyeing Booklet
  3. DyStar — Cadira Reactive Brochure
  4. DyStar — Sera ECO WASH
  5. ISO 3071:2020 — Determination of pH of Aqueous Extract
  6. ISO 105-C06:2010 — Colour Fastness to Domestic and Commercial Laundering
  7. ISO 105-X12:2016 — Colour Fastness to Rubbing
  8. ISO 105-E04:2013 — Colour Fastness to Perspiration
  9. ISO 105-J03:2009 — Calculation of Colour Differences
  10. AATCC TM61 — Colorfastness to Laundering: Accelerated
  11. AATCC TM8 — Colorfastness to Crocking: Crockmeter
  12. Eco-friendly Salt/Alkali-free Exhaustion Dyeing of Cotton Fabric with Reactive Dyes

İlgili Standartlar / Referenced Standards

  • ISO 3071:2020 — Determination of pH of aqueous extract
  • ISO 105-C06:2010 — Colour fastness to domestic and commercial laundering
  • ISO 105-X12:2016 — Colour fastness to rubbing
  • ISO 105-E04:2013 — Colour fastness to perspiration
  • ISO 105-J03:2009 — Calculation of colour differences
#Boya#Dyeing#Reaktif Boyama#Reactive Dyeing#pH#Sıcaklık#Tuz#Alkali#Hidroliz#Hydrolysis
BB

Bahri Budak

Örgü / Knitting, Boya / Dyeing ve Apre / Finishing süreçlerinde 35 yılı aşkın saha deneyimine dayalı teknik yayın, eğitim ve proses danışmanlığı.

LinkedIn →